اثر کود سبز بر ماده آلی خاک و برخی شاخص‌های رشد ذرت علوفه‌ای در منطقه رفسنجان

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته کارشناسی‌ارشد زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران

2 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ولی‌عصر رفسنجان، رفسنجان، ایران

چکیده

به­منظور بررسی تأثیر کود سبز بر محتوای ماده آلی خاک و برخی شاخص‌های رشد ذرت علوفه‌ای، آزمایشی به­صورت فاکتوریل دو عاملی در چارچوب طرح بلوک‌های کامل تصادفی با ترکیبی از چهار سطح کود سبز ]منداب (Eruca sativa L.)، خلر(Lathyrus sativus L.)، کشت مخلوط منداب + خلر و شرایط آیش (شاهد)[ و دو سطح نیتروژن 60 و 180 کیلوگرم در هکتار در چهار تکرار در مزرعه هنرستان کشاورزی عباس­آباد رفسنجان انجام شد. کشت خلر و در میانه‌های پاییز انجام شد و در اواخر زمستان هم­زمان با 75 درصد گل‌دهی با شخم زیر خاک رفتند. سه هفته بعد، کشت ذرت (Zea mays L.) انجام شد. نتایج نشان داد که منداب و ترکیب منداب و خلر در هنگام گل‌دهی نسبت به خلر زیست توده بیشتری تولید کردند، اما خلر و منداب هر یک به­صورت جداگانه سبب افزایش معنی‌دار محتوای ماده آلی خاک نسبت به شرایط آیش شدند. از سوی دیگر کاربرد کود سبز منداب تا 50 روز پس از کشت ذرت سبب افزایش معنی‌دار شاخص سطح برگ و سرعت رشد محصول آن فقط در سطح 180 کیلوگرم نیتروژن در هکتار شد، اما دو هفته بعد فقط تأثیر نیتروژن معنی‌دار بود. در نهایت، عملکرد بیولوژیک ذرت فقط در سطح 60 کیلوگرم نیتروژن در هکتار تحت تأثیر خلر و منداب به­صورت معنی­داری بیش از شاهد بود. به نظر می‌رسد در شرایط این آزمایش تأثیر مثبت کاربرد کود سبز بر رشد ذرت به مرحله رویشی آن محدود می‌شود

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Effect of Green Manure on Soil Organic Matter and Some Growth Indices of Maize (Zea mays L.) in Rafsanjan Region

نویسندگان [English]

  • Mohammad Poorhasankhani Dowlatabad 1
  • Shahab Madah Hosseini 2
  • Hossein Dashti 2
  • Asghar Rahimi 2
1 M.Sc. Graduate, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture,Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran
2 Associate Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture,Vali-e-Asr University of Rafsanjan, Rafsanjan, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the impact of green manure on soil organic matter contents and some growth indices of forage maize (Zea mays L.), a field experiment was conducted as complete randomized blocks design with two factors and four replications at farm of Abbas Abad Agriculture School of Rafsanjan, Iran. Factors included rocket plant (Eruca sativaL.), chikling vetch (Lathyrus sativusL.), combination of rocket and chickling vetch as green manure plants and fallow (control), and nitrogen levels (60 and 180 kg.ha-1). Seeds of plants were sown at middle of autumn and completely ploughed and buried at flowering time in late winter. Three weeks later, forage maize was sown. Results showed that both rocket plant and rocket plant- chickling vetch combination had higher biomass compared to chikling vetch alone, however rocket plant and chickling vetch significantly increased soil organic matter contents compared to fallow conditions. On the other hand, sowing rocket plant significantly increased leaf area index and crop growth rate of maize 50 days after sowing, but nitrogen had significant effect of maize only two weeks later, biological yield of maize was significantly higher than control with 60 Nkg.ha-1 after rocket plant and chickling vetch. It seems that positive effects of these plants as green manure may be limited to early growth stages of maize.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Biofertilizer
  • Crop growth rate
  • Leaf arear index

اکبری، غ.، جباری، ح. و تاجیک، م. 1387. کود سبز، راهکاری برای کاهش کودهای شیمیایی در کشاورزی بوم شناختی. مجموعه مقالات دومین همایش ملی کشاورزی بوم شناختی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، صفحه 1.

امام، ی. و نیک­نژاد م. 1375. مقدمه‌ای بر فیزیولوژی عملکرد گیاهان زراعی. دانشگاه شیراز، 529 صفحه.

پوستینی، ک.، سی‌ و سه مرده، ع.، زواره، م. و مداح حسینی، ش. 1385. عملکرد گیاهان زراعی، فیزیولوژی و فرایندها. دانشگاه تهران. تهران، 450 صفحه.

خواجه‌پور، م. ر. 1375. تولید نباتات صنعتی. دانشگاه صنعتی اصفهان، 564 صفحه.

رمرودی، م.، مجنون­حسینی، ن.، مظاهری، د.، حسین­زاده، ع. و حسینی، م. 1388. اثر گیاهان پوششی، سیستم‌های شخم و کود نیتروژن بر عملکرد سورگوم علوفه‌ای. مجله علوم گیاهان زراعی ایران،4: 769- 763.

Ashraf, M. 1994. Organic substances responsible for salt tolerance in rocket (Eruca sativa). Biologia Plantarum, 36: 255-259.

Benjawan, C. H., Chutichudet, P. and Kaewsit, S. 2007. Effects of green manures on growth, yield and quality of green okra (Abelmoschus esculentus L.) harlium cultivar. Pakistan Journal of Biological Sciences, 10: 1028-1035.

Bianco, V. 1995. Rocket an ancient underutilized vegetable crop and its potential. In Padusoli, S. (ed.). Rocket Genetic Resources Network. International Institue for Plant Genetic Reports. Pp: 35-37. Available online at http://pdf.usaid.gov/pdf_docs/PNACH902.pdf 2013.

Biederbeck, V., Campbell C., Rasiah, V., Zentner, R. and Wen, G. 1998. Soil quality attributes as influenced by annual legumes used as green manure. Soil Biology and Biochemistry, 30: 1177-1185.

Biederbeck, V., Bouman, O., Camplell, C. A., Bailey, L. D. and Winkeleman, G. E. 1996. Nitrogen benefits from four green manure legumes in dryland cropping systems. Canadian Journal of Plant Science, 76: 307-315.

Biederbeck, V., Bouman, O., Looman, J., Slinkard, A. E., Bailey, L. D., Rice, W. A. and Janzen H. H. 1993. Productivity of four annual legumes as green manure in dryland cropping systems. Agronomy Journal, 85: 1035-1043.

Boparai, B. S., Singh, Y. and Sharma, B. D. 1992. Effect of green manure Sesbania aculeate on physical properties of soil and growth of rice – wheat and maize – wheat cropping system. International Agrophysics, 6: 95-101.

Cherr, C. M., Avila, L., Scholberg, J. M. and McSorley, R. 2005. Effects of green manure use on sweet corn root length density under reduced tillage conditions. Renewable Agriculture and Food Systems, 21: 165-173.

Clark, M. S., Horwath, W. R., Sherman, C. and Scow, K. M. 1998. Change in soil chemical properties resulting from organic and low-input farming practices. Agronomy Journal, 90: 662-671.

Donahue, D. 1996. Cover and green manure crop benefits to soil quality. Available online at: www.soils.usda.gov/sqi/management/files/sq atn.pdf.

Eşiyok, D., Okur, B., Delibacak, S. and Duman, I. 1999. Effect of manure doses and growth media on the productivity and mineral composition of rocket leaves (Eruca sativa), Improved Crop Quality by Nutrient Management, 237-240.

FAO, 2014. Available online at: http://www.fao.org/ag/agp/AGPC/doc/Gbase/data/pf000342.htm

Gaskell, M., Smith, R. and Mitchell, J. 2003. Soil fertility management for organic crops. University of California. Available online at: http://anrcatalog. ucdavis. edu. Publication, 7249.

Goldstein, W. and Koopmans, C. 2001. Soil organic matter budgeting in sustainable farming, with applications to south eastern Wisconsin and northern Illinois. Michael Fields Agricultural Institute. Bulletin, 7: 39p.

Madye, D. 2007. Organic farming green manures for vegetable cropping. Agriculture Notes. Available online at: http://new.Dpi.vic.gov.au/agriculture/farming/organic-farming.

Mandal, U. K., Singh, G., Victor, U. S. and Sharma, K. L. 2003. Green manuring, its effect on soil properties and crop growth under rice-wheat cropping system. European Journal of Agronomy, 19: 225- 237.

Melakeberhan, H., Xu, A., Kravchenko, A., Mennan, S. and Riga, E. 2006. Potential use of arugula (Eruca sativa L.) as a trap crop for Meloidogyne hapla. Nematology, 8: 793-799.

Qasem, J. R. 2002. Plants as sources of natural herbicides against branched broomrape (Orobanche ramosa L.). In M. J. P. Reigosa, N. (Ed.), Allelopathy: from molecules to ecosystems (pp. 153-182). USA: Science Publishers, Inc.

Riaz, T., Khan, S. N. and Javaid, A. 2009. Effect of co-cultivation and crop rotation on corm rot disease of Gladiolus. Scientia Horticulturae, 121 (2): 218-222.

Rinbott, T., Conlry, M. P. S. and Blevins, D. G. 2004. No-tillage corn and grain sorghum response to cover crop and nitrogen fertilization. Agronomy Journal, 96: 1158-1163.

Sainju, U. M. and Singh, P. 2001. Tillage, cover crop, and kill- plantation date effects on corn yield and soil nitrogen. Agronomy Journal, 93: 878-886.

Santamaria, P., Elia, A., Papa, G. and Serio, F. 1998. Nitrate and ammonium nutrition in chicory and rocket salad plants. Journal of Plant Nutrition, 21: 1779-1789.

Tom, L., Weinert, J., William, L. P., Moneymaker, M. R., Santo, G. S. and Stevens, R. G. 2002. Nitrogen recycling by non leguminous winter cover crops to reduce leaching in potato rotations. Agronomy Journal, 94: 365-372.

Walkey, A. and Black, T. A. 1934. An examination of the degtjareff method for determining organic matter and a proposed modification of chromic acid titration method. Soil Science, 37: 29-38. امیری ده­احمدی، س. ر.، رضوانی­مقدم، پ. و احیایی، ح. ر. 1391. تأثیر تنش خشکی بر برخی خصوصیات مورفولوژیکی و عملکرد سه گیاه دارویی شوید، گشنیز و رازیانه در شرایط گلخانه­ای. پژوهش‌های زراعی ایران، 10 (1): 124-116.

بابالار، م. و احمدی، ا. 1376. اثر تغذیه مقادیر با نسبت‌های مختلف N-NH4+ و  N-NO3- بر رشد و اندازه عناصر پرمصرف نهال‌های سیب رقم گلدن دلیشس پیوند شده روی پایه مالینگ 9. علوم کشاورزی ایران، 1: 40-31.

بای بوردی، ا.، طباطبایی س. ج. و احمداف، ع. 1389. تأثیر کاربرد نسبت­های مختلف نیترات به آمونیوم بر میزان فتوسنتز، تنفس و فعالیت آنزیم­های آنتی­اکسیدانت کلزا در شرایط شور. نشریه پژوهش­های زراعی ایران. 8 (6): 982-975.

پوراسماعیل، پ. 1385. بررسی تأثیرات پلیمرسوپرجاذب بر کارآیی مصرف آب و عملکرد در لوبیای قرمز. پایان­نامه کارشناسی­ارشد. دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرج.

رسام، ق.، قربانزاده، م. و دادخواه، ع. 1385. تأثیر تاریخ کاشت و نیتروژن بر عملکرد و اجزاء عملکرد دانه شوید در منطقه شیروان. علوم کشاورزی و منابع طبیعی، 13 (3): 7-1.

قاسمی، م. و خوشخوی، م. 1386. اثر پلیمر ابرجاذب بر دور آبیاری و رشد و نمو گیاه داودی. علوم و فنون باغبانی ایران، 8 (2): 82-65.

ملکوتی، م. ج. و همایی، م. 1383. حاصلخیزی مناطق خشک و نیمه­خشک. انتشارات دانشگاه تربیت مدرس. 482 صفحه. 

نادری، ف. و واشقانی­فراهانی، ا. 1385. حفظ رطوبت خاک با استفاده از پلیمرهای جاذب آب (هیدروژل). علوم خاک و آب، 20 (1): 72-64.

نجفی، ن.، پارسازاده، م.، طباطبایی، س. ج. و اوستان، ش. 1389. تأثیر pH و نسبت نیترات به آمونیوم محلول غذایی بر ویژگی‌های رشد و عملکرد اسفناج. تحقیقات خاک و آب ایران، 44 (2): 283-273.

طاهری، م.، طلایی، ع.، بابالار، م.، تقوی، ت. ا. و عبادی، ع. 1388. اثر منبع نیتروژن، زمان کاشت و نوع بستر بر مقدار فتوسنتز، رشد و مقدار عناصر پرمصرف نهال‌های دو رقم زیتون. مجله علوم و فنون باغبانی ایران، 10 (1): 42-29.

Azizi, A., Yan, F. and Honormeier, B. 2009. Herbage yield, essential oils content and composition of three oregano (Origanum vulgare L.) populations as affected by soil moisture regimes and nitrogen supply. Industrial Crops and Products, 29: 554-561.

Bailer, J., Aichinger, T., Hackl, G., Hueber, K. and Dachler, M. 2001. Essential oil content and composition in commercially available dill cultivars in comparison to caraway. Industrial Crops and Products, 14: 229-239.

Barker, A. V. and Mills, H. A. 1980. Ammonium and nitrate nutrition of horticultural crops. Horticultural Reviews, 2: 395-423.

Breemhaar, H. G. and Bouman, A. 1995. Mechanical harvesting and cleaning of Calendula officinalis and Dimorphotheca pluvialis. Industrial Crops and Products, 4 (3): 281-284.

Chirino, E., Vilagrosa, A. and Vallejo, V. R. 2011. Using hydrogel and clay to improve the water status of seedlings for dry land restoration.  Plant and Soil, 344: 99-110.

Ganmore, N. R. and Kafkafi, U. 1985. The effect of root temperature and nitrate ammonium rates on strawberry plants. II. N uptake, mineral ions and carboxylate concentration. Agronomy Journal, 77: 835-840.

Golcz, A., Politycka, B. and Seidler-Lozykowska, K. 2006. The effect of nitrogen fertilization and stage of plant development on the mass and quality of sweet basil leaves (Ocimum basilicum L.). Herba Polonica, 52: 22-30.

Hornok, L. 1980. Effect of nutrition supply on yield of dill (Anithum graveolens L.) and the essential oil content. Acta Horticulturae, 96: 337-342.

Hornok, L. 1992. Cultivation and Processing of Medicinal Plants. Academic Publication, Budapest.

Huttermann, A., Reise, K. and Zommorodi, M. 1999. Addition of hydrogels to soil for prolonging the survival of Pinus halepensis seedlings subjected to drought. Soil and Tillage Research, 50: 295-304.

Jangir, R. P. and Singh, R. 1996. Effect of irrigation and nitrogen on seed yield of cumin (Cuminum cyminum). Indian Journal of Agronomy, 41: 140-143.

Lapena, L., Perez-Bermudez, P. and Segura, J. 1992. Factors affecting shoot proliferation and vitrification in Digitalis obscura cultures. In Vitro Cellular and Developmental Biology, 28: 121-124.

Letchamo, W. and Marquard, R. 1993. The pattern of active substances accumulation in chamomile genotypes under different growing condition and harvesting frequencies. Acta Horticultuerae, 331: 357-367.

Marschner, H. 1995. Mineral Nutrition of Higher Plants. pp. 549-561. Academic Press, Sydney.

Mengel, K. and Kirkby, E. A. 2001. Principles of Plant Nutrition. 5th Ed., Kluwer Academic Publishers, Dordrecht.

Moody, P. W., Edwards, D. G. and Bell, L. C. 1995. Effect of banded fertilizers on soil solution composition and short-term root growth. II. Mono and di ammonium phosphates. Australian Journal of Soil Research, 33: 673-683.

Said-Al Ahl, H. A. H., Omer, E. A. and Naguib, N. Y. 2009. Effect of water stress and nitrogen fertilizer on herb and essential oil of oregano. International Agro Physics, 23: 269-275.

Shao, J., Chen, S., Wang, R., Zhang, X. and Jiang, J. 2007. Enhancement of hydrogel on salt resistance of Populus popularis and its mechanism. Journal Beijing for University, 29: 79-84.

Wilcox, G. E., Hoff, J. E. and Jones, C. M. 1973. NH4+ reduction of Ca2+ and Mg2+ content of tomato and sweet corn leaf tissue and influence of incidence of blossom end rot to tomato fruits. Journal of America Society of Horticulture Science, 98: 86-89.

Zehtab-salmasi, S., Javanshir, A., Omidbaigi, R., Alyjari, H. and Ghassemi-golezani, K. 2001. Effects of water supply and sowing date on performance and essential oil production of anise (Pimpinella anisum L.). Acta Agronomica Hungarica, 49: 75-81.