گیاگان و وضعیت پراکنش علف‌های‌هرز در مزارع گندم، گوجه‌فرنگی، چغندرقند، پیاز و نخود منطقه مشهد

نوع مقاله: علمی - پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهید مدنی آذربایجان، تبریز

2 استادیار گروه زراعت و اصلاح نباتات، دانشکده کشاورزی، دانشگاه ایلام، ایلام

چکیده

شناخت گیاگان علف‌های ‌هرز موجود در مزارع می‌تواند در تصمیم‌گیری عملیات مدیریتی علف‌های ‌هرز کمک شایانی کند. ویژگی‌ گیاگان علف‌های‌هرز مزارع گندم پاییزه، گوجه‌فرنگی، چغندرقند، پیاز و نخود منطقة ایستگاه تحقیقاتی دانشکده کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد به‌روش نمونه‌گیری تصادفی در سال 1386 مورد بررسی قرار گرفت. طی تحقیق، پنج نمونه‌گیری انجام شد که شامل سه نمونه‌گیری: 7، 14 و 21 روز پس از سبز شدن گیاهان زراعی و دو نمونه‌گیری: 60 و 67 روز پس از سبز شدن گیاهان زراعی بودند. نمونه‌گیری از سطح مزارع به‌صورت الگوی W بود، 10 نقطه روی آن انتخاب شد و در هر نقطه یک کوآدرات 25/0 مترمربعی انداخته شد. تعداد و نوع علف‌های‌ هرز به تفکیک جنس و گونه شناسایی شدند. نوزده گونه علف‌هرز بارز در پنج زراعت مورد بررسی از ابتدا تا میانه‌ی فصل رشد مشاهده شدند که علف‌های هرز پیچک صحرایی، علف هفت‌بند، شاه‌تره، تاج‌خروس ریشه قرمز، تاج‌خروس خوابیده، تاج‌ریزی سیاه، سلمه‌تره و سوروف بیش‌ترین فراوانی را داشتند. در بین علف‌های هرز، پیچک صحرایی، علف هفت‌بند، سلمه‌تره و سوروف دارای بیش‌ترین یکنواختی در پراکنش در سطح مزارع مورد پایش بودند. توق، دم‌روباهی سبز، خاکشیر تلخ، خردل وحشی و کیسه‌کشیش در زراعت گندم پاییزه از تراکم بالایی برخوردار بودند. تراکم کل علف‌های هرز در زراعت گوجه‌فرنگی کمتر از سایر گیاهان زراعی و در زراعت چغندرقند بیش از سایر گیاهان زراعی بود. غنای گونه‌ای در مزارع پیاز و نخود در مقایسه با حداکثر شاخص تنوع شانون-وینر کمتر از سایر گیاهان زراعی بود، به‌طوری‌که سلمه‌تره و علف هفت‌بند از گونه‌های غالب این مزارع بودند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Flora and Distribution of Weeds in Wheat, Tomato, Sugar Beet, Onion and Chickpea Fields in Mashhad Region

نویسندگان [English]

  • Vahid Sarabi 1
  • Ehsanallah Zeidali 2
1 Assistant Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Azarbaijan Shahid Madani University, Tabriz
2 Assistant Professor, Department of Agronomy and Plant Breeding, Faculty of Agriculture, Ilam University, Ilam
چکیده [English]

Weed flora identification in the fields dramaticaly helps to you decide about weed management operations. Weed flora characteristics in the fields of wheat, tomato, sugarbeet, onion and chickpea were investigated by method of random sampling on a area near research farm in the Ferdowsi University of Mashhad, Iran in 2007. In this experiment, five weed sampling includings 7, 14, 21, 60 and 67 days after crop emergence were conducted. All weeds in 0.25 m2 samples from 10 points according to “W” method were identified and the weed species found in all samples counted. Nineteen weed species were identified from the beginning to the middle of the growing season in these fields. Field bindweed, prostrate knotweed, common fumitory, prostrate pigweed, redroot pigweed, black nightshade, common lambsquarters and barnyardgrass were the most common weeds. Field bindweed, prostrate knotweed, common lambsquarters and barnyardgrass had the highest level of distribution uniformity in these crops. Common cocklebur, green foxtail, London rocket, wild mustard and shepherds purse reached to high densities in wheat. The lowest and the highest weed densities were observed in the tomato and sugarbeet fields, respectively. Weed species richness was less than the other crops in onion and chickpea fields. Common lambsquarters and prostrate knotweed were dominant species in these field crops.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Species richness
  • Weed distribution uniformity
  • W method
  • Random sampling

پادارلو، ع. ا.، بازوبندی، م.، علیمرادی، ل. و جاهدی­پور، س. 1387. محاسبه شاخص تنوع شانون-وینر و غالبیت سیمپسون در جامعه علف­های­هرز مزارع زعفران. دومین همایش علوم علف­های­هرز ایران، مشهد، ایران، 30-29 دی­ماه سال 1387، صفحات 596-592.

سوری، ن.، پهلوانی، ر.، آزادبخت، ن.، زیدعلی، ا.، غیاثوند، م. و موسوی، ک. 1387. بررسی علف­های­هرز، آفات و بیماری­های گیاهی باغات انار در کوهدشت لرستان. کنفرانس ملی کشاورزی، آفات و بیماری­های گیاهی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ارسنجان.

کشاورز، ک.، مین‌باشی، م. و سعیدی، ک. 1387. پراکندگی و تعیین گونه­های غالب علف­های­هرز مزارع گندم و جو دیم استان کهگیلویه و بویراحمد با استفاده از GIS. دومین همایش علوم علف­های­هرز ایران، مشهد، ایران، 30-29 دی­ماه سال 1387، صفحات 12-7.

کوچکی، ع.، نصیری محلاتی، م.، تبریزی، ل.، عزیزی، گ. و جهان، م. 1385. ارزیابی تنوع گونه­ای، کارکردی و ساختار جوامع علف‌های­هرز مزارع گندم و چغندرقند استان­های مختلف کشور. مجله پژوهش­های زراعی ایران، 4 (1): 129-105.

موسوی، ک.، سوری، ن.، زیدعلی، ا.، آزادبخت، ن. و غیاثوند، م. 1389. مقایسه فلور و تعیین وضعیت پراکنش علف­های­هرز در سطح باغ­های میوه شهرستان خرم­آباد. نشریه پژوهش­های زراعی ایران، 8 (2): 268-252.

موسوی، ک.، پزشکپور، پ. و شاهوردی، م. 1386. پاسخ جمعیت علف­هایهرز به تاریخ کاشت و رقم نخود دیم (.Cicer arietinum L). مجله علوم و فنون کشاورزی و منابع طبیعی، سال یازدهم، شماره چهلم (الف): 176-167.

Andreasen, C., Stryhn, H. and Streibig, J. C. 1996. Decline of the flora in Danish arable fields. Journal of Applied Ecology, 33: 619-626.

Andersson, T. N. and Milberg, P. 1998. Weed flora and the relative importance of site, crop, crop rotation and nitrogen. Weed Science, 46: 30-38.

Arun Kumar, S., Bhattacharya, M., Sarkar, B. and Arunachalam, V. 2007. Weed floristic composition in palm gardens in plains of Eastern Himalayan region of West Bengal. Current Science, 92: 1434-1439.

Berti, A. and Zanin, G. 1994. Density equivalent: A method for forecasting yield loss caused by mixed weed populations. Weed Research, 34: 327-332.

Bilalis, D., Efthimiadis, P. and Sidiras N. 2001. Effect of three tillage systems on weed flora in a 3-year rotation with four crops. Journal of Agronomy and Crop Science, 186: 135-141.

Derksen, D. A., Anderson, R. L., Blackshaw, R. E. and Maxwell, B. 2002. Weed dynamics and management strategies for cropping systems in the Northern Great Plains. Agronomy Journal, 94: 174-185.

Fischer, D. W., Harvey, R. G., Bauman, T. T., Hart, S. E., Johnson, G. A., Kells, J. J., Westra, P. and Lindquist, J. 2004. Common lambsquarters (Chenopodium album L.) interference with corn across the northcentral United States. Weed Science, 52: 1034-1038.

Froud-Williams, R. J. 1988. Changes in weed flora with different tillage and agronomic management systems. In Altieri, M. A. and Liebman, M. (eds.) Weed Management in Agroecosystems: Ecological Approaches. Boca Raton, FL: CRC Press, pp. 213-236.

Karkanis, A., Bilalis, D. and Efthimiadou, A. 2007. Tobacco (Nicotiana tabacum) infection by branched broomrape (Orobanche ramosa) as influenced by irrigation system and fertilization, under east mediterranean conditions. Journal of Agronomy, 6: 397-402.

Knights, E. 1991. Chickpea. In Jessop, R. S. and Wright, R. L. (eds.) New Crops, Agronomy and Potential of Alternative Crop Species. Inkata Press: Melbourne, pp. 27-38.

Legrere, A. and Samson N. 1999. Relative influence of crop rotation, tillage, and weed management on weed associations in spring barley cropping systems. Weed Science, 47: 112-122.

Moeini, M., Baghestani, M. A. and Rahimian Mashhadi, H. R. 2008. Introducing and abundance index for assessing weed flora in survey studies. Weed Biology and Management, 8: 172-180.

Qureshi, R., Waheed, A. and Arshad, M. 2009. Weed communities of wheat crop in district Toba Tek Singh, Pakistan. Pakistan Journal of Botany, 41 (1): 239-245.

Ramachandra Prasad, T. V., Denesh, G. R. and Kiran Kumar, V. K. 2008. Long term effect of herbicides on weed shift and sustainable yields of rice - rice system under lowland conditions in southern Karnataka. Indian Journal of Weed Science, 40: 18-21.

Salonen, J., Hyvonen, T. and Jalli, H. 2005. Weed Flora and weed management of field peas in Finland. Agricultural and Food Science, 14: 189-201.

Storkey, J. 2006. A functional group approach to the management of UK arable weeds to support biological diversity. Weed Research, 46: 513-522.

Swanton, C. J., Clements, D. R. and Derksen, D. A. 1993. Weed succession under conservation tillage: A hierarchical framework for research and management. Weed Technology, 7: 286-297.

Toler, J. E., Guice, J. B. and Murdock, E. C. 1996. Interference between johnsongrass (Sorghum halepense), smooth pigweed (Amaranthus hybridus), and soybean (Glycine max). Weed Science, 44: 331-338.

Thomas, A. G. 1985. Weed survey system used in Saskatchewan for cereal and oilseed crops. Weed Science, 33: 34-43.

Williams, J. A. and West, C. J. 2000. Environmental weeds in Australia and New Zealand: Issues and approaches to management. Austral Ecology, 25: 425-444.