بررسی تأثیر تاریخ‌های کاشت تأخیری برخصوصیات زراعی برخی ارقام زمستانه کلزا در کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

2 دانشیار، بخش تحقیقات زراعی و باغی، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان کرمانشاه، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرمانشاه، ایران

3 استادیار، گروه مهندسی کشاورزی، مجتمع آموزش عالی میناب، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

4 استاد، موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران

10.22084/ppt.2022.20153.1956

چکیده

تاریخ کاشت یک عامل مهم مدیریتی در تولید محصولات کشاورزی تلقی می‌شود و تغییر آن بر رشد و عملکرد گیاه کلزا اثرگذار است. به‌منظور بررسی اثر تاریخ‌های کاشت تأخیری روی برخی خصوصیات فنولوژیکی، عملکرد و اجزای عملکرد دانه ارقام کلزا، آزمایشی به‌صورت کرت‌های یک‌بار خرد شده در قالب طرح بلـوک‌های کـامل تصادفی در سـه تکرار طی دو سـال زراعی 1394-1393 و 1395-1394 در ایستگاه تحقیقاتی اسلام‌آباد غرب انجام شد. تیمارهای آزمایش شامل دو تاریخ کاشت به‌عنوان عامل اصلی (15 و 25 مهر) و پنج رقم کلزا (نفیس، نیما، اکاپی، نپتون و الویس) عامل فرعی بودند. نتایج تجزیه واریانس مرکب داده‌ها نشان داد که اثر سال، رقم و تاریخ کاشت و اثرات متقابل آن‌ها بر اکثر صفات موردبررسی معنی‌دار بود. مقادیر به‌دست‌آمده در اکثر صفات در تاریخ کاشت 15 مهر بیش‌تر از 25 مهر بود. بیش‌ترین تعداد خورجین در بوته (1/214 خورجین)، دانه در خورجین (31/25 دانه) و عملکرد دانه (6793 کیلوگرم در هکتار) متعلق به رقم نیما در تاریخ 15 مهرماه بود. هم‌چنین بالاترین وزن هزاردانه (61/3 گرم) از تاریخ کاشت 15 مهر و رقم نپتون به‌دست آمد. بیش‌ترین ارتفاع بوته نیز در هر دو سال اجرای آزمایش مربوط به تاریخ کاشت 15 مهرماه بود. با توجه به شرایط آب‌و‌هوایی در سال‌های اجرای آزمایش مقادیر بیش‌تر صفات موردبررسی در سال دوم بیش‌تر از سال اول بودند. در پایان می‌توان گزارش کرد که با افزایش تأخیر در کاشت کلزای زمستانه رشد و عملکرد این گیاه کاهش می‌یابد و اینکه رقم نیما در شرایط کشت تأخیری عملکرد قابل قبولی داشت.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Investigation of the Effect of Delayed Sowing Date on Some Agronomic Characteristics of Rapeseed (Brassica napus L.) Cultivars in Kermanshah

نویسندگان [English]

  • Asadolah Zareei Siahbidi 1
  • Abbas Rezaizad 2
  • Ashkan Asgari 3
  • Amir Hossein Shiranirad 4
1 Assistant Professor, Horticulture Crops Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education center (AREEO), Kermanshah, Iran
2 Associate Professor, Horticulture Crops Research Department, Kermanshah Agricultural and Natural Resources Research and Education center (AREEO), Kermanshah, Iran
3 Assistant Professor, Department of Agricultural Engineering, Minab Higher Education Center, University of Hormozgan, Bandar Abbas, Iran
4 Professor, Seed and Plant Improvement Institute (SPII), Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Karaj, Iran
چکیده [English]

Planting date is considered an essential factor in agricultural production and it affects the growth, and yield of rapeseed .In order to investigate the effect of delayed planting dates on some phonological traits, yield, and yield components of rapeseed cultivars, a split-plot experiment based on randomized complete block design with three replications was conducted during the growing season 2014-2016 at the research station of Islamabad Gharb, Iran. Experimental treatments were two planting dates (7 and 17 October) as the main plot and five rapeseed cultivars (Nafis, Nima, Okapi, Neptune and Elvis) as subplot. The results showed that the effect of year, cultivar and planting date and their interactions were significant on most of the studied traits. The values obtained in most traits on October 7 planting date were higher than October 17. The highest number of pods per plant (214 pods), number of seed per pods (25.31 seeds), and seed yield (6793 kg.ha-1) were related to the Nima cultivar on October 7. Also, at the planting date October 7, the highest 1000 seed weight (3.61 g) was related to the Neptune cultivar. The highest plant height in both years was observed on October 7. The values of the studied traits were higher in the second year than in the first year due to climatic conditions during the experimental years. Finally, it can be reported that with increasing delay in winter rapeseed planting, the growth and yield of this plant decreases and that Nima cultivar had acceptable yield in delayed planting date.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Plant height
  • Nima cultivar
  • Delayed planting
  • Flowering